«طبقه جدید: تحلیلی از تحول جامعه کمونیست» اثر میلوان جیلاس که نخستین‌بار در سال ۱۹۵۷ در ایالات متحده منتشر شد، یکی از مهم‌ترین و اثرگذارترین نقدهای درون‌زاد بر نظام‌های کمونیستی قرن بیستم به‌شمار می‌آید. اهمیت این کتاب نه فقط در محتوای نظری آن، بلکه در جایگاه نویسنده‌اش ریشه دارد: جیلاس از رهبران بلندپایه‌ی حزب کمونیست یوگسلاوی و از نزدیک‌ترین یاران تیتو بود که پس از سال‌ها حضور در هسته‌ی قدرت، به منتقدی رادیکال ساختار اقتدارگرای کمونیسم بدل شد. «طبقه جدید» حاصل این تجربه‌ی مستقیم از درون دستگاه قدرت است؛ متنی که هم شهادت سیاسی است و هم تحلیل نظری. جیلاس در این کتاب استدلال می‌کند که نظام‌های کمونیستی، برخلاف ادعای الغای طبقات، در عمل به شکل‌گیری طبقه‌ای تازه و ممتاز منجر می‌شوند؛ طبقه‌ای متشکل از بوروکرات‌های حزبی، مدیران دولتی و کادرهای ایدئولوژیک که کنترل سیاسی و اداری جامعه را در دست دارند.