« علی دشتی »

پژوهنده ، روزنامه نگار ، مترجم ، ادیب ، داستان نویس و دولتمرد ایرانی در خانواده ای روحانی که از دشتستان به کربلا رفته بودند ، به سال 1273 خورشیدی زاده شد .

وی تحصیلات مقدماتی و حوزوی را در کربلا ، نجف و بغداد گذراند و در خزان 1297 در کسوت روحانیت به همراه خانواده اش به ایران آمد و پس از چندی اقامت در دشتستان ، شیراز و اصفهان همزمان با دوره ای از

نابسامانی های سیاسی به تهران رسید و با نوشتن مقالات کوبنده و شبنامه های تند ، پا به پهنه سیاست گذاشت .

دشتی با نوشتن مقالات و ایراد سخنرانی ها در شمار مخالفان قرارداد 1919 قرار گرفت و در حکومت سید ضیاالدین طباطبایی به زندان افتاد .

وی پس از چند روز بازداشت در تابستان 1299 به عتبات تبعید گشت . او را پای پیاده تا قزوین بردند و در آنجا چندی به سبب بیماری بستری شد .

از آنجا او را به کرمانشاه فرستادند اما پیش از آنکه روانه عتبات گردد دولت وقت سقوط کرد و التهاب سیاسی تا اندازه ای تخیف یافت ، پس به تهران بازگشت .

کتاب ایام محبس (1301 ه ش) خاطرات او از بازداشت کوتاه مدتش در 1299 می باشد .

دشتی در مجله بهار قلم می زد و مدتی سردبیری ستاره ایران را برعهده داشت تا اینکه پس از توقیف این نشریه به فکر تاسیس نشریه ای مستقل افتاد و از اسفند 1299 « شفق سرخ » را بنیاد نهاد که انتشار آن تا سال 1309 ادامه پیدا کرد و بیشتر در برگیرنده مقالات انتقادی در زمینه سیاست بود . دشتی زمانی چند با دیکتاتوری رضا شاه به ستیز برخاست امـا با مشـاهده اعمال ترقی خواهانه او، در دیدگاه خود نسـبت به پادشاه ایران

تجدید نظر کرد و به صف مدافعان سرسخت او پیوست .

در انتخابات دوره پنجم مجلس شورای ملی از ساوه برگزیده گردید اما اعتبارنامه اش رد شد .

در ادوار ششم ، هفتم و هشتم (1305 تا 1314) نمایندگی مردم بوشهر را در مجلس شورای ملی ایران برعهده گرفت .

در سال 1314 درست یک روز پس از انقضای وکالت مجلس ، امتیاز روزنامه شفق سرخ ابطال گردید و خود او به سبب انتقادهای گهگاهی در مطبوعات ، بازداشت شد و چهارده ماه با جسمی نزار در زندان به سر برد. 

در سال 1318 او به عنوان نماینده مردم دماوند و از سال 1320 تا 1324 به عنوان نماینده مردم تهران به مجلس شورا رفت. در سال 1325 بار دیگر بازداشت شد. پس از آزادی دو سالی در اروپا به سر برد.

در سال 1327 به سفارت ایران در مصر منسوب شد و سه سال در این منصب بود. در سال 1332 به سناتوری رسید و تا سال 1357 در مجلس سنا ماند و در همین ضمن مدتی کمتر از یک سال سفیر ایران در لبنان بود.

زنده یاد علی دشتی در سال 1360 چهره در نقاب خاک کشید.

از ارزنده ترین کارهای دشتی می توان به پژوهش هایی که در زمینه ادبیات کلاسیک و شعرای بنام ایران انجام داده و حاصل آنها به صورت چند کتاب منتشر شده است، اشاره کرد.